Waarom een raam beslaat
Warme binnenlucht kan veel waterdamp dragen. Raakt die lucht een koud oppervlak, dan koelt ze af, kan ze minder water dragen en slaat het overschot neer als druppels. Glas is in de meeste woningen het koudste oppervlak in de kamer, dus beslaat het als eerste. Een raam dat beslaat, vertelt u twee dingen: de luchtvochtigheid in de ruimte is hoog (meestal boven 60 procent) en het glas is koud. Aan het tweede verandert u weinig zonder nieuwe ramen; aan het eerste wel.
Oorzaak 1: te weinig ventilatie na isolatie
De meest voorkomende oorzaak in Vlaanderen. Wie de laatste jaren nieuwe ramen plaatste, de gevel isoleerde of het dak liet isoleren, maakte de woning luchtdichter. De waterdamp van koken, douchen en ademen (10 tot 15 liter per dag voor een gezin) kan niet meer weg via kieren en condenseert op de ramen. De oplossing is niet terug naar tocht, maar gecontroleerde ventilatie: raamroosters, een ventilatiesysteem C (€2.500–€4.500) of D (€5.000–€9.000). Tot dan: twee keer per dag 10 tot 15 minuten dwars verluchten, ook in de winter.
Oorzaak 2: te veel vochtproductie
Wasgoed binnen drogen levert 2 tot 5 liter water per was aan de binnenlucht. Koken zonder dampkap 1 tot 2 liter per dag. Een slaapkamer met twee personen en de deur dicht krijgt 's nachts een liter waterdamp te verwerken, vandaar dat slaapkamerramen het ergst beslaan. Deksels op pannen, de dampkap aan, wasgoed buiten of in een ruimte met het raam open en de slaapkamerdeur op een kier: zonder kosten haalt u zo vaak 10 procent van de luchtvochtigheid af. Meer hierover in ideale luchtvochtigheid in huis.
Oorzaak 3: te koud stoken
Een ruimte die u 's nachts of overdag laat afkoelen tot 14 of 15 graden, houdt minder waterdamp vast en condenseert sneller. Vooral in slaapkamers en weinig gebruikte kamers die wel op dezelfde lucht zitten als de rest van de woning. Houd ook die ruimtes op minstens 16 tot 18 graden en laat gordijnen 's nachts niet strak tegen het glas hangen, want daarachter wordt het raam extra koud.
Oorzaak 4: een koudebrug rond het raam
Beslaat niet het glas maar het kozijn, de dagkant of de muur net naast het raam? Dan zit er een koudebrug: een plek waar de isolatie onderbroken is, zoals een betonnen latei, een niet-geïsoleerde rolluikkast of een slecht aangesloten raamkader. Die plek is kouder dan de rest van de muur en condenseert als eerste, met schimmel als gevolg. Dat lost u op door de koudebrug te isoleren bij een volgende renovatie; tot dan helpt alleen de luchtvochtigheid omlaag houden.
Oorzaak 5: vocht uit de muren of de kelder
Blijven de ramen beslaan terwijl u goed verlucht, niet binnen droogt en normaal stookt? Dan levert de woning zelf het water. Een muur met opstijgend vocht of een natte kelder verdampt dag en nacht water naar de binnenlucht, en die lucht slaat neer op de ramen. Kijk onderaan de muren op de gelijkvloers naar witte uitslag, loskomend pleisterwerk of een vochtgrens tot een meter hoogte, en ruik in de kelder. Vindt u dat, dan is de condens een symptoom en zit de oplossing in een muurinjectie (€40–€80 per lopende meter) of een kelderdichting. Hoe u opstijgend vocht herkent en van condensatie onderscheidt, leest u in condensatie of opstijgend vocht.
Twijfelt u? Een erkende vochtspecialist meet de muren en zegt u of de condens een ventilatie- of een muurprobleem is. Via de Vochtcheck is dat plaatsbezoek gratis en vrijblijvend.
Veelgestelde vragen
Is condens aan de binnenkant van ramen schadelijk?
Af en toe na het douchen niet. Elke ochtend wel: het water loopt in het kozijn en de muur eronder, hout gaat rotten, pleister laat los en in de hoeken groeit schimmel. Bovendien is het een signaal dat de luchtvochtigheid in de hele ruimte te hoog is, wat slecht is voor luchtwegen en voor de woning.
Lossen nieuwe ramen condens op?
Vaak verschuift het probleem alleen. Een nieuw raam met beter glas is minder koud en beslaat minder snel, maar de waterdamp blijft in huis en condenseert dan op de volgende koudste plek: een hoek, een latei of de muur achter een kast. Nieuwe ramen zonder aangepaste ventilatie verergeren condensatie op muren vaak.
Condens tussen de glasplaten, wat is dat?
Dat is geen vochtprobleem in huis maar een kapot raam: de afdichting van de dubbele beglazing is lek en de spouw tussen de glasplaten is vochtig geworden. Dat glas moet vervangen worden; ventileren helpt daar niet tegen.