Eerst de oorzaak: de vier soorten vocht in muren
Opstijgend vocht komt uit de bodem en klimt via de capillairen van het metselwerk omhoog, tot ongeveer een meter boven de vloer. Het zit onderaan muren op de gelijkvloers, geeft witte zoutuitslag en loskomend pleisterwerk, en komt vooral voor in woningen zonder waterkerende laag (vóór de jaren '70). Doorslaand vocht komt van buiten door de gevel, na langdurige regen op de west- of zuidwestgevel, en zit op elke hoogte. Condensatie ontstaat binnen, op koude oppervlakken: hoeken, achter kasten, rond ramen, vaak met zwarte schimmel. Een lek (dak, dakgoot, leiding, douche) geeft een plaatselijke vochtplek die niets met het seizoen te maken heeft.
Hoe u ze uit elkaar houdt, leest u in opstijgend vocht herkennen en condensatie of opstijgend vocht. Twijfelt u, laat dan meten: een specialist meet het vochtgehalte op verschillende hoogtes en dieptes en ziet in tien minuten welk profiel de muur heeft.
Opstijgend vocht behandelen: injectie of onderkapping
De standaardbehandeling is een muurinjectie: om de 10 à 12 cm wordt een gat geboord net boven het vloerniveau, waarin een siliconencrème wordt ingebracht die zich in het metselwerk verspreidt en een nieuw waterkerend scherm vormt. Met een ATG/BUtgb-gecertificeerd product en een erkende aannemer krijgt u tot 30 jaar productgarantie. De prijs ligt op €40 tot €80 per lopende meter; silaaninjectie voor dikkere of nattere muren kost €50 tot €90.
Bij muren dikker dan 60 cm of bij zwaar zoutbelast metselwerk kiest de specialist soms voor onderkapping: de muur wordt in stukken doorgezaagd en er wordt een fysiek vochtscherm ingeschoven. Dat kost €80 tot €150 per meter en is ingrijpender, maar definitief. In beide gevallen hoort saneringspleister (€25–€60 per m²) tot een meter hoogte bij de afwerking, omdat het oude pleisterwerk vol zouten zit die anders opnieuw naar buiten komen.
Doorslaand vocht behandelen: de gevel, niet de binnenmuur
Bij doorslaand vocht heeft injecteren geen zin: het water komt niet uit de bodem maar door de gevel. De behandeling begint met het herstellen van de oorzaak, meestal verweerde voegen, scheuren of een poreuze baksteen. Daarna wordt de gevel geïmpregneerd met een hydrofobe laag die regenwater afstoot maar de muur laat ademen. Reken op €8 tot €20 per m² gevel voor het impregneren, plus €25 tot €60 per m² als de voegen eerst hersteld moeten worden. Aan de kust en op vrijstaande westgevels is dit de meest voorkomende vochtbehandeling.
Een valkuil: sommige aannemers stellen bij doorslaand vocht een binnenbehandeling voor met een waterdichte coating of voorzetwand. Dat verbergt het probleem, maar het water blijft in de muur zitten en komt er elders uit. Behandel altijd aan de kant waar het water binnenkomt.
Condensatie behandelen: vochtproductie en ventilatie
Condensatie is het enige vochtprobleem dat u grotendeels zelf oplost. Een gezin produceert 10 tot 15 liter waterdamp per dag door koken, douchen en ademen; als die damp de woning niet verlaat, slaat hij neer op de koudste oppervlakken. De behandeling: dampkap en badkamerventilatie gebruiken, dagelijks kort en krachtig verluchten, geen wasgoed binnen drogen, en in een slecht geventileerde woning een ventilatiesysteem (C of D) plaatsen. Koudebruggen, zoals een niet-geïsoleerde betonnen latei of een hoek van een buitenmuur, blijven condenseren zolang ze niet geïsoleerd zijn.
Schimmel die al aanwezig is, verwijdert u zoals beschreven in schimmel op de muur verwijderen. Maar schimmel onderaan een muur op de gelijkvloers, met zoutuitslag, is geen condensatie. Dan bent u terug bij opstijgend vocht.
Vocht in kelder- en funderingsmuren
Kelderwanden hebben hun eigen logica: daar komt het water zijdelings door de muur onder druk van de grond. Injectie en impregneren werken daar niet. De behandeling is een waterdichte cementering (€40–€90 per m²) bij beperkte druk of een volledige bekuiping van muren én vloer (€100–€200 per m²) bij staand grondwater. Alle methodes en prijzen staan in de prijsgids kelderdichting.
Wat het kost, en wat u terugkrijgt
Voor woningen ouder dan 10 jaar factureert een geregistreerde aannemer alle vochtwerken aan 6% btw in plaats van 21%. Een aparte Vlaamse premie voor vochtbestrijding bestaat niet meer; alleen wie de vochtwerken combineert met muurisolatie kan ze meenemen in Mijn VerbouwPremie. De actuele stand per gewest leest u in de premiegids.
De duurste fout is niet te veel betalen per meter, maar de verkeerde behandeling kopen. Laat daarom eerst meten, en vergelijk daarna offertes op de voorgestelde methode én de prijs. Via de Vochtcheck ontvangt u binnen 48 uur tot 4 offertes van erkende specialisten die eerst meten en dan pas adviseren.
Veelgestelde vragen
Wat kost vocht in muren laten behandelen?
Dat hangt volledig af van de oorzaak. Een muurinjectie tegen opstijgend vocht kost €40 tot €80 per lopende meter, €1.200 tot €3.500 voor een rijwoning. Een gevel impregneren tegen doorslaand vocht kost €8 tot €20 per m² gevel. Condensatie lost u op met ventilatie, vaak voor enkele honderden euro's. Een vochtmeting vooraf kost bij de meeste specialisten niets als u offertes aanvraagt.
Kan ik vocht in muren zelf behandelen?
Voor condensatie wel: beter verluchten, een ventilatiesysteem en een lagere vochtproductie. Voor opstijgend en doorslaand vocht is het af te raden: zonder vochtmeting weet u niet welke oorzaak u behandelt, en DHZ-injectiekits geven geen garantie en geen recht op 6% btw.
Hoe lang duurt het voor een behandelde muur droog is?
Na een muurinjectie heeft het metselwerk 3 tot 6 maanden nodig om uit te drogen, bij dikke muren tot een jaar. Pas daarna kan u definitief pleisteren en schilderen. Bij condensatie en lekken is de muur veel sneller droog, meestal binnen enkele weken na het wegnemen van de oorzaak.